นิยามสั้นๆ
ผู้คอยดูแลคนไข้แบบองค์รวมทั้งอาการหรือโรคที่มาตรวจรักษาและสภาพจิตใจ รวมถึงการให้ข้อมูลคำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลรักษาสุขภาพ
📃 ลักษณะงาน
- คัดกรองคนไข้หรือผู้มาตรวจรักษาและจัดการให้มั่นใจว่าคนไข้ (ทั้งผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก) ได้รับการดูแลเหมาะสมจนจบกระบวนการตรวจรักษา
- ให้ข้อมูลและการสนับสนุนกับคนไข้ ให้มั่นใจว่าคนไข้หรือญาติของคนไข้สามารถดูแลคนไข้ได้อย่างต่อเนื่อง สอดคล้องกับอาการและความเจ็บป่วย ปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์ เพื่อให้เกิดผลการรักษาที่ดี (หายจากโรคหรืออาการ)
📊 ขั้นตอนการทำงาน
- คัดกรองคนไข้ เพื่อเช็กภาวะคนไข้ก่อนส่งเข้าพบแพทย์ เพื่อให้รู้ว่ามีใครบ้างที่ต้องได้รับการรักษาเร่งด่วนหรือใครที่สภาพร่างกายไม่ปกติ (เช่น จะเป็นลม คลื่นไส้ ฯลฯ) ที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ หน้าที่ในขั้นตอนนี้ ได้แก่ การวัดความดัน วัดสัญญาณชีพ วัดค่าออกซิเจน เจาะเลือด
- ส่งคนไข้เข้าไปพบแพทย์ตามคิวที่เขาได้รับ
- รับคำสั่งการรักษาจากแพทย์เมื่อคนไข้พบแพทย์เสร็จ เช่น คนไข้บางคนต้องฉีดยา บางคนมีรับยากลับไปทานที่บ้าน พยาบาลจะเป็นผู้ส่งเรื่องต่อไปให้เภสัชกรจัดยา
- ออกใบนัดตรวจรักษาในครั้งต่อไปให้คนไข้
- อาจมีการตรวจวัดไข้และความดันก่อนส่งคนไข้กลับบ้าน
👩🏻💻 อาชีพที่ต้องทำงานร่วมกัน
- แพทย์ (Doctor)
- ผู้ช่วยพยาบาล (Practical nurse)
- เจ้าหน้าที่เวรเปล (Hospital porter)
- เภสัชกร (Pharmacist)
- เจ้าหน้าที่ทำความสะอาด (Cleaning staff)
🏢 สถานที่และเวลาทำงาน
- อาชีพพยาบาลสามารถสังกัดทำงานอยู่ในหน่วยงานที่หลากหลาย เช่น โรงพยาบาลของรัฐ โรงพยาบาลเอกชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล คลินิกทั่วไป คลินิกเสริมความงามต่างๆ เป็นต้น
- เวลาทำงานของพยาบาลจะแบ่งเป็นกะ มีกะเช้า กะกลางวัน และกะดึก โดยจะเวียนกันทำงานกะละ 8 ชั่วโมง และมีเงื่อนไขการเข้ากะและหน้าที่อื่นๆ ในความรับผิดชอบตามนโยบายของหน่วยงานนั้นๆ
✅ ความรู้ความสามารถที่ต้องใช้
- อาชีพพยาบาลเป็นอาชีพที่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ ดังนั้น จะต้องเรียนจบจากคณะพยาบาลแล้วสอบใบประกอบวิชาชีพให้ผ่านจึงจะได้ออกมาทำงานเป็นพยาบาลเต็มตัว
- ต้องมีความสามารถในการสังเกตได้ว่ารอบตัวมีใครเป็นอะไร แม้กระทั่งเรื่องเล็กๆ น้อยๆ ที่เกิดขึ้น เพราะนั่นอาจจะหมายถึงชีวิตของคนไข้
- มีทักษะการสื่อสารดี
- มีจิตวิทยาในการสื่อสารและดูแลคน
- คล่องแคล่ว มีไหวพริบ แก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้าได้ดี พร้อมปรับตัวได้ทุกสภาพแวดล้อม ทั้งสถานการณ์เร่งด่วน ตึงเครียด หรือเมื่อต้องรับมือกับคนไข้และญาติของคนไข้ที่มีอารมณ์ที่แตกต่างกัน
- มีทักษะด้านการจัดการ
- ละเอียด รอบคอบ
- ใฝารู้ และพัฒนาตัวเองอยู่เสมอ
- มีทักษะการทำงานเป็นทีม
💵 โอกาส ความท้าทาย และผลตอบแทน
- คุณค่าที่ได้จากการทำอาชีพพยาบาล คือ การได้ช่วยให้คนไข้หรือคนที่มาตรวจรักษาฟื้นจากอาการเจ็บป่วยและอยู่รอดปลอดภัย
- ความท้าทายหรือข้อจำกัดในอาชีพพยาบาล นอกจากจะเป็นหนึ่งในอาชีพที่มีความเสี่ยงเพราะต้องทำงานใกล้ชิดกับเชื้อโรคแล้ว หลายๆ คนอาจจะคิดว่าเป็นพยาบาลจะได้นำความรู้มาดูแลคนในครอบครัวแต่จริงๆ แล้วงานค่อนข้างหนักจนอาจส่งผลต่อภาวะเครียด และไม่ค่อยมีเวลาได้ดูแลคนในครอบครัวของตัวเองมากนัก
- เส้นทางการเติบโตในอาชีพพยาบาล จะมีการประเมินเลื่อนขั้นเงินเดือนทุกปี โดยโรงพยาบาลรัฐจะมีความมั่นคงมากกว่าถึงแม้ว่าความเร็วในการเติบโตของเงินเดือนจะช้ากว่าโรงพยาบาลเอกชน พยาบาลบางคนอาจเลือกเรียนต่อเพื่อต่อยอดเป็นพยาบาลเฉพาะทาง หรือขยับไปทำงานในหน่วยงานที่ให้ผลตอบแทนที่ตรงกับความต้องการและมีรูปแบบการทำงานที่ถนัดมากกว่า เช่น คลินิกเสริมความงาม
🖥️ ช่องทางการศึกษาความรู้เพิ่มเติม
- การฝึกงานหรือสังเกตที่โรงพยาบาลดูว่าพยาบาลทำหน้าที่อะไรบ้าง
📚 ข้อมูลสายการเรียนที่เกี่ยวข้อง
มัธยมศึกษาตอนปลาย
- สายวิทย์-คณิต
- สายศิลป์-คำนวน *บางสถาบันรับสายนี้
- สายศิลป์-ภาษา *บางสถาบันรับสายนี้
ปริญญาตรี
1. สำหรับนักเรียนที่เรียนจบสายวิทย์-คณิต
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
• โรงเรียนพยาบาลรามาธิบดี คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
• สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครพนม มหาวิทยาลัยนครพนม
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์
• สถาบันการพยาบาลศรีสวรินทิรา สภากาชาดไทย (เดิมชื่อวิทยาลัยพยาบาลสภากาชาดไทย)
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
• สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
• สำนักวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
• วิทยาลัยพยาบาลและสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
• คณะพยาบาลศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี
• คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยวิทยาศาสตร์การแพทย์เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
• คณะพยาบาลศาสตร์ ราชภัฏบุรีรัมย์
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ขอนแก่น
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชัยนาท
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ชลบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี เชียงใหม่
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ตรัง
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครราชสีมา
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครลำปาง
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นครศรีธรรมราช
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นพรัตน์วชิระ
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พะเยา
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พุทธชินราช
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี พระพุทธบาท
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ยะลา
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สงขลา
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สระบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สวรรค์ประชารักษ์ นครสวรรค์
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุดรธานี
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์
• วิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี
• วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม
• วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี แพร่
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเฉลิมกาญจนา
• คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยเชียงราย
• คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยนานาชาติเซนต์เทเรซา
• คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยเซนต์หลุยส์
• คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยปทุมธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ แมคคอร์มิค มหาวิทยาลัยพายัพ
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชธานี วิทยาเขตอุดรธานี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตกาญจนบุรี
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น วิทยาเขตวัชรพล
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น บุรีรัมย์
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย
• คณะพยาบาลศาสตร์มิชชั่น มหาวิทยาลัยนานาชาติเอเชีย-แปซิฟิก
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยชินวัตร
• คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต
• คณะพยาบาลศาสตร์เกื้อการุณย์ มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
• วิทยาลัยพยาบาลกองทัพบก
• วิทยาลัยพยาบาลทหารอากาศ
• วิทยาลัยพยาบาลกองทัพเรือ
• วิทยาลัยพยาบาลตำรวจ
2. สำหรับนักเรียนที่เรียนจบสายศิลป์ (สถาบันที่เปิดรับม.ปลายสายศิลป์ มีทั้งหมด 4 แห่ง ดังนี้)
- มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น
- มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
- มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย
- วิทยาลัยพยาบาลเชียงราย
ปริญญาโท เช่น
- - (ขึ้นอยู่กับความสนใจและเป้าหมายในการต่อยอดในสายอาชีพพยาบาลสาขานั้นๆ เช่น สาขาวิชาการพยาบาลเด็ก, สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ, สาขาวิชาการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน, สาขาวิชาการผดุงครรภ์ ฯลฯ)
*ข้อมูล ณ ปี 2567
🌐 แหล่งอ้างอิง
